Zzp en fiscale risico's

Schijnzelfstandigheid en Wet DBA: fiscale risico's voor zzp'ers

Zzp of loondienst is niet alleen een juridische vraag. De manier waarop u werkt kan fiscale gevolgen hebben voor inkomstenbelasting, loonheffingen, aftrekposten en risico bij controle.

Wat is schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandigheid speelt wanneer iemand als zelfstandige werkt, maar de werkrelatie in de praktijk veel lijkt op loondienst. Denk aan gezag, vaste werktijden, weinig ondernemersrisico, werken binnen de organisatie van de opdrachtgever of weinig vrijheid om het werk zelf in te richten.

Schijnzelfstandigheid zzp en Wet DBA zzp gaan dus niet alleen over een modelovereenkomst. Het gaat vooral om hoe u feitelijk werkt.

De Wet DBA gaat over de beoordeling van arbeidsrelaties. Voor zzp'ers is vooral belangrijk dat de praktijk klopt met wat op papier staat.

Waarom is dit fiscaal belangrijk?

Als een opdracht achteraf als dienstbetrekking wordt gezien, kunnen loonheffingen, correcties en discussies ontstaan. Ook kan de fiscale positie van de zzp'er onder druk komen te staan, bijvoorbeeld rond ondernemersaftrek en de vraag of iemand echt ondernemer is.

De fiscale gevolgen schijnzelfstandigheid kunnen daardoor verder gaan dan één opdracht. Denk aan aftrekposten, loonheffingen, naheffingen en discussie over zzp of loondienst.

Daarom moet uw boekhouder verder kijken dan alleen facturen boeken. De administratie laat vaak signalen zien: weinig opdrachtgevers, vaste maandbedragen, langdurige opdrachten of geen duidelijke ondernemerskosten.

Praktijksignaal

Een contract is belangrijk, maar niet genoeg. Als de praktijk anders is dan het contract, kijkt de Belastingdienst naar de feitelijke samenwerking. Bespreek dus hoe u werkt, niet alleen hoe u factureert.

Waar moet u als zzp'er op letten?

Let op zelfstandigheid in uitvoering, meerdere opdrachtgevers, eigen ondernemersrisico, eigen materialen, vrijheid in planning, duidelijke afspraken over resultaat en een administratie die laat zien dat u ondernemer bent.

Heeft u bijna één opdrachtgever, werkt u langdurig op dezelfde plek en lijkt uw rol op die van personeel? Dan is het verstandig om uw fiscale positie te bespreken.

Wat moet een boekhouder signaleren?

Een goede boekhouder kijkt niet alleen of facturen betaald zijn. Hij stelt vragen als: hoe afhankelijk bent u van één opdrachtgever, past uw omzet bij ondernemerschap, klopt uw urenregistratie en zijn uw aftrekposten verdedigbaar?

Verder lezen

Over deze uitleg

Betrouwbare uitleg voor ondernemers

Deze uitleg is geschreven voor ondernemers die hun boekhouding, belastingpositie en begeleiding beter willen begrijpen. BoekhouderCheck.nl is een initiatief van Gilderaad Fiscaal Advies & Boekhouding. De informatie wordt nagekeken op duidelijkheid, actualiteit en praktische bruikbaarheid.

Laatst nagekeken: 18 juni 2026. Lees meer over de kwaliteit van onze informatie of vraag een gesprek aan over uw eigen situatie.